Nguyên lý hình thành bão và cách phòng tránh: Hướng dẫn hành động thiết thực để giảm thiểu thiệt hại

Khi mùa hè đến, những vị khách không mời mà đến chính là những cơn bão. Mỗi khi nghe tin tức về những thiệt hại lớn hàng năm, chúng ta thường cảm thấy lo lắng mơ hồ. Tại sao bão lại hình thành và chúng ta cần chuẩn bị gì để vượt qua giai đoạn này một cách an toàn? Hiểu đúng về bão là bước đầu tiên để giảm bớt nỗi sợ hãi mơ hồ và lập kế hoạch phòng tránh hợp lý.

Bão được hình thành và di chuyển như thế nào

Bão là những cơn bão xoáy thuận khổng lồ hình thành trên các vùng biển nhiệt đới. Hơi nước bốc hơi từ những vùng biển ấm có nhiệt độ trên 27 độ C ngưng tụ và giải phóng năng lượng khổng lồ, tạo ra các xoáy thuận chính là cốt lõi của cơn bão. Áp suất ở tâm bão càng thấp thì lực hút không khí xung quanh càng mạnh, khiến cơn bão càng trở nên dữ dội. Khi một áp thấp nhiệt đới phát triển với tốc độ gió tối đa ở tâm đạt từ 17m/s trở lên, nó mới chính thức được gọi là bão.

Nhiều người thắc mắc rằng 'tại sao bão không đi theo một lộ trình nhất định'. Bão không tự di chuyển bằng sức mạnh của chính nó mà di chuyển theo các luồng khí khổng lồ của trái đất như gió Tây ôn đới và rìa của cao áp Bắc Thái Bình Dương. Nói cách khác, lộ trình của bão thay đổi tùy theo sự sắp xếp của áp suất xung quanh. Bão có xu hướng tránh các vùng áp suất cao và di chuyển về phía áp suất thấp; khi cao áp Bắc Thái Bình Dương mở rộng, bão sẽ bị đẩy dọc theo rìa của nó vào phía bán đảo Triều Tiên. Do đó, việc kiểm tra dự báo thời tiết hàng ngày không chỉ là biết về thời tiết mà còn là quá trình thiết yếu để sinh tồn.

Hiểu về cấp độ và mức độ nguy hiểm của bão

Bão được phân loại theo tốc độ gió tối đa gần tâm. Không chỉ là mưa lớn, sức tàn phá khi kèm theo gió mạnh là điều không thể tưởng tượng nổi. Gió với tốc độ 25m/s có thể thổi bay mái nhà, và trên 35m/s có thể làm trật bánh tàu hỏa. Vì vậy, việc kiểm tra cấp độ bão do cơ quan khí tượng công bố và nắm bắt khu vực cư trú của bạn nằm trong vùng ảnh hưởng nào là rất quan trọng.

Danh sách kiểm tra cần thiết khi bão đến gần

Khi nghe tin bão sắp đổ bộ vào bán đảo Triều Tiên, việc đầu tiên cần làm là kiểm tra xung quanh và bên trong ngôi nhà. Đặc biệt gần đây, bão thường đi kèm với mưa lớn cục bộ và gió mạnh nên cần hết sức chú ý. Bão không chỉ mang theo mưa gió mạnh mà còn gây ra các thiệt hại thứ cấp như sóng thần và sạt lở đất, vì vậy việc kiểm tra trước không phải là lựa chọn mà là điều bắt buộc.

• Kiểm tra tình trạng cố định cửa sổ: Lấp đầy các khe hở giữa cửa sổ và khung cửa, sử dụng băng dính hoặc thiết bị cố định để cửa không bị rung lắc. Việc giữ cho cửa sổ không rung lắc là chìa khóa để ngăn ngừa hư hỏng.
• Kiểm tra cống thoát nước: Hãy chắc chắn rằng cống thoát nước ở ban công hoặc trước nhà không bị tắc nghẽn bởi lá cây hoặc rác thải. Nếu thoát nước không tốt, thiệt hại do ngập lụt có thể xảy ra trong chớp mắt.
• Kiểm tra danh sách liên lạc khẩn cấp và nơi trú ẩn: Nắm rõ vị trí nơi trú ẩn gần nơi cư trú và số điện thoại khẩn cấp của gia đình khi có thiên tai. Bạn có thể kiểm tra vị trí nơi trú ẩn của từng chính quyền địa phương trên Cổng thông tin an toàn thiên tai quốc gia.
• Tránh các khu vực có nguy cơ ngập lụt: Những người sống ở tầng hầm hoặc vùng trũng thấp nên cân nhắc việc di chuyển xe cộ đến nơi an toàn trước. Đặc biệt, các con đường ở vùng trũng thấp rất dễ bị ngập nước khiến xe cộ bị cô lập.

Những điều trên tuy rất cơ bản nhưng khi bão ập đến, chúng ta dễ hoảng loạn và bỏ sót. Chỉ cần tạo danh sách kiểm tra trước và lưu vào ghi chú trên điện thoại thông minh cũng giúp tốc độ phản ứng nhanh hơn nhiều. Ngoài ra, việc hỗ trợ cộng đồng như kiểm tra xem có người già yếu, khó di chuyển trong khu phố cần giúp đỡ sơ tán hay không cũng rất quan trọng. Người cao tuổi có thể khó tiếp cận thông tin thiên tai theo thời gian thực, vì vậy sự giao tiếp giữa hàng xóm với nhau là nguồn sức mạnh lớn.

Cách cụ thể để giữ an toàn trong nhà

Khi đã nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp của bão, tốt nhất là hạn chế ra ngoài và ở trong nhà. Lúc này, việc ở gần cửa sổ là rất nguy hiểm. Nếu cửa kính bị vỡ do gió mạnh, các mảnh vỡ có thể bắn vào trong gây thương tích nghiêm trọng. Hãy di chuyển đến phòng hoặc giữa phòng khách cách xa cửa sổ. Kéo rèm hoặc mành có thể ngăn chặn một phần các mảnh vỡ nếu cửa kính bị vỡ.

Ngoài ra, cần chuẩn bị cho tình trạng mất điện. Việc hư hỏng đường dây truyền tải điện do bão là điều thường thấy. Khuyến khích chuẩn bị sẵn đèn pin, pin dự phòng, đài phát thanh, nước uống khẩn cấp và thực phẩm ăn liền đủ dùng trong ít nhất 3 ngày. Đối với các thiết bị gia dụng, nên rút phích cắm điện để tránh hư hỏng do quá dòng do sét đánh. Đặc biệt, đối với máy tính hoặc các thiết bị gia dụng đắt tiền, nên sử dụng thiết bị chống sét (Surge Protector). Trong khi bão, hãy hạn chế sử dụng thang máy và nên sử dụng cầu thang bộ vì nguy cơ bị cô lập khi mất điện.

Tư thế chờ đợi an toàn và tạo môi trường an toàn

Khi ở trong nhà, hãy cố gắng khóa van gas và giảm thiểu các khe hở để nước tràn vào từ bên ngoài. Khi có gió mạnh, hãy đóng cửa sổ, kiểm tra khóa và di chuyển các đồ nội thất gần cửa sổ ra xa để đề phòng trường hợp kính vỡ. Việc giữ ánh sáng trong nhà đủ sáng để tìm kiếm sự ổn định tâm lý cũng rất quan trọng.

Cách phòng tránh và xử lý thiệt hại do ngập lụt

Gần đây, thiệt hại do ngập lụt ở các vùng trũng thấp thường xuyên xảy ra do mưa lớn kỷ lục đổ xuống trong thời gian ngắn. Nếu bạn sống ở nhà bán hầm hoặc bãi đậu xe ngầm, việc kiểm tra trước việc lắp đặt tấm chắn nước và chuẩn bị bao cát sẽ rất hữu ích. Bao cát có hiệu quả trong việc thay đổi dòng chảy của nước hoặc chặn nước tràn vào lối vào. Nếu nước bắt đầu tràn vào nhà, hãy ngắt cầu dao điện ngay lập tức và sơ tán đến nơi an toàn trước khi nước dâng cao quá đầu gối.

Áp lực của nước mạnh hơn bạn nghĩ và có thể khiến việc mở cửa trở nên khó khăn, vì vậy phản ứng ban đầu là quan trọng nhất. Nếu không thể mở cửa từ bên ngoài, hãy dùng vật nặng xung quanh đập vỡ cửa sổ để thoát thân. Khi đi bộ qua khu vực ngập lụt, hãy sử dụng một cây gậy dài để kiểm tra mặt đất vì nắp cống có thể đã bị mở. Để tránh tai nạn điện giật, tuyệt đối không đến gần cột đèn đường hoặc cột tín hiệu giao thông.

Cách xử lý khi xe bị ngập

Nếu đường bị ngập khi đang lái xe, tốt nhất là không nên đi vào. Nếu nước dâng cao quá 1/3 chiều cao lốp xe, khả năng nước tràn vào bên trong xe là rất cao. Nếu xe bị cô lập, hãy thoát ra ngay lập tức và di chuyển đến nơi cao hơn. Nếu cửa xe không mở được, hãy đập vỡ cửa sổ hoặc sử dụng dao cắt dây an toàn để thoát ra nhanh chóng.

Lưu ý và phục hồi sau khi bão đi qua

Đừng vội yên tâm ngay khi bão đã đi qua. Vì nền đất có khả năng bị yếu đi, nguy cơ sạt lở đất hoặc sập tường chắn vẫn còn tồn tại. Ngoài ra, cột điện bị hỏng hoặc dây điện bị đứt là nguyên nhân chính gây ra tai nạn điện giật. Khi ra ngoài, hãy quan sát kỹ các cơ sở vật chất xung quanh và tuyệt đối không đến gần những nơi có vẻ nguy hiểm. Đặc biệt, nếu dây điện bị đứt đang ngâm trong nước, nguyên tắc là không được đến gần trong phạm vi 10m.

Không được tự ý bật nguồn các thiết bị gia dụng bị ngập nước mà phải nhờ chuyên gia kiểm tra. Vì việc kết nối nguồn điện khi vẫn còn độ ẩm có thể dẫn đến hỏa hoạn hoặc tai nạn điện giật. Trong quá trình phục hồi, hãy luôn mặc đồ bảo hộ và khôn ngoan hơn là nhận sự giúp đỡ từ chính quyền địa phương thay vì làm việc quá sức. Hãy thông gió đầy đủ để tránh nấm mốc trong nhà và vứt bỏ thực phẩm đã tiếp xúc với nước bẩn để đảm bảo vệ sinh.

Lưu ý khi phục hồi

Sau bão, có nguy cơ xảy ra các bệnh truyền nhiễm qua đường nước. Các vật dụng bị ngâm trong nước bẩn phải được khử trùng và tốt nhất nên uống nước đã đun sôi. Ngoài ra, khi sửa chữa nhà cửa bị hư hỏng, hãy nhờ sự giúp đỡ của chuyên gia để đảm bảo an toàn kết cấu. Cần lưu ý vì có nhiều trường hợp bị thương thứ cấp do tự ý thực hiện công việc phục hồi.

Bão khiến chúng ta nhận ra mình nhỏ bé như thế nào trước sức mạnh khổng lồ của thiên nhiên. Tuy nhiên, nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và cảnh giác, chúng ta có thể giảm thiểu thiệt hại và vượt qua giai đoạn này một cách an toàn. Điều quan trọng nhất là hãy vứt bỏ suy nghĩ chủ quan rằng 'chắc không có chuyện gì lớn xảy ra với mình đâu'. Thiên tai ập đến không báo trước, nhưng sự chuẩn bị phụ thuộc vào lựa chọn của chúng ta.

Dựa trên những nội dung đã đề cập hôm nay, chúng tôi khuyến khích bạn thực hiện kiểm tra an toàn tại nhà trước mùa bão sắp tới. Những hành động nhỏ như thảo luận về lộ trình sơ tán khẩn cấp cùng gia đình và để túi đồ dùng khẩn cấp gần cửa ra vào sẽ trở thành tấm khiên lớn nhất bảo vệ tính mạng và tài sản quý giá của bạn. Hãy luôn chú ý đến các dự báo mới nhất từ cơ quan khí tượng để bảo vệ cuộc sống an toàn của mình.